محمد حسن خان اعتماد السلطنه
83
صدر التواريخ يا تاريخ صدور قاجار ( فارسى )
براى محافظت آن بنا در آنجا ساكن ساختند . ايضا در همين سنه ، يك شب از خزانهء دولتى سى هزار تومان زر مسكوك به سرقت بردند و اين فقره اسباب گرفتارى جمعى شد . آخر الامر بنا به تفحض حاجى محمد حسينخان امين الدولهء اصفهانى معلوم شد كه چهار نفر ارامنهء جلفاى اصفهان اين سرقت را نمودهاند ، اين اشخاص در عمارات دولتى مشغول شيشهبرى و نصب آينه بودند و مزدورى مىكردند ، شبانه فرصتى يافته از بام سرابه خزانه رفته اين مال را سرقت مىكنند بعد از استرداد اموال مسروقه شهريار جهاندار فتوت و مروت فرموده و آنها را بخشيده چندى در حبس بوده بعد از آن رها نمودند . و در كتاب تاريخ منتظم ناصرى اين واقعه در ذيل سنهء هزار و دويست و بيست و هشت نگاشته شده است و جهت اين است كه ابتداى دزدى در آخر سنهء هزار و دويست و بيست و هفت بوده و در ناسخ التواريخ به اين جهت در ذيل اين سال نگاشته شده و پيدا شدن دزد و مال در ابتداى سال 1228 بوده است لهذا منتظم ناصرى در اين سال نگاشته است . سنهء 1228 حاجى محمد حسينخان امين الدوله به لقب نظام الدوله سرافراز شده او را به نظم فارس و عراق فرستادند و به اصفهان و شيراز رفت و پسر بزرگ او عبد اللّه خان را كه بيگلربيگى يعنى حاكم اصفهان بود به طهران احضار فرموده لقب امين الدوله به او دادند و به جاى پدر استيفاى ممالك ايران بعهدهء وى تفويض شد . حاجى محمد حسينخان مروى عز الدينلو ملقب به فخر الدوله بود به قدرى مناعت داشت كه در مدت بيست سال مخاطب سلام بود و در مجلس سلام لفظ ( قربانت شوم ) كه لازم ملزوم اين منصب بزرگست از او شنيده نشد ، وقتى كه حاجى محمد حسينخان اصفهانى ملقب به نظام الدوله شد چون خان مروى به او ميلى نداشت از اين لقب به او اظهار كراهت مىكرد ، حضرت خاقان در مجلس سلام به خان مروى فرمودند ( ما صدر را ملقب به نظام الدوله فرموديم ) خان مروى تركى عرض كرد ( ناظم غير منتظموار ) شاهنشاه را از اين جواب خوش نيآمد و بتغير فرمودند ( ناظم غير منتظم ندر ) ، عرض كرد ( هاضم غير منهضم ) يعنى ترب در ترب ، كه محلل